"Sevgi, yoxsa risk? – Qohum evliliklərinin gizli faciəsi"
Azərbaycanın bəzi bölgələrində hələ də davam edən qohum evlilikləri, həm sosial, həm də tibbi baxımdan ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: qohum evlilikləri genetik xəstəliklərin artmasına, nəsil sağlamlığının zəifləməsinə və psixoloji travmalara yol açır.
Son illərdə aparılan tədqiqatlar göstərir ki, qohumluq əsasında qurulan nikahların nəticəsində doğulan uşaqlarda irsi xəstəlik riski 3-4 dəfə artır. Məsələn, talassemiya, eşitmə və görmə qüsurları, həmçinin zehni gerilik halları bu ailələrdə daha çox müşahidə olunur.
Sosioloqlar bildirirlər ki, bu problem təkcə sağlamlıqla bitmir. Qohum evlilikləri həm də ailə münasibətlərində gərginlik, qadınların hüquqlarının məhdudlaşması və sosial izolyasiya kimi nəticələr doğura bilir. Çünki ailə içi evliliklərdə müstəqil qərarvermə azlığı və patriarxal basqılar daha güclü olur.
Bəzi ekspertlər çıxış yolunu maarifləndirmədə görür. Onların fikrincə, məktəblərdə və icma səviyyəsində gənclərə genetik risklər, sağlam ailə modeli və fərdi seçim azadlığı barədə açıq danışılmalıdır.
Qohum evlilikləri – bəziləri üçün adət, bəziləri üçün faciə. Amma fakt budur ki, ənənə ilə biologiya toqquşanda, itirən çox vaxt gələcək nəsil olur.
